Kategorie

WyobraĹşmy sobie, ĹĽe do napeĹ‚nionego pĹ‚ynem naczynia podajemy lek, ktĂłry siÄ™ w tym pĹ‚ynie rozpuszcza. W krĂłtkim czasie ulegnie on rĂłwnomiernemu rozmieszczeniu w caĹ‚ej objÄ™toĹ›ci pĹ‚ynu. Jest to przykĹ‚ad ukĹ‚adu (modelu) jednokompartmentowego. JeĹ›li jednak lek podajemy do naczynia z dnem z bĹ‚ony półprzepuszczalnej, przy czym naczynie to jest zanurzone w duĹĽym zbiorniku wypeĹ‚nionym pĹ‚ynem, lek wpierw roz-puĹ›ci siÄ™ w pierwszym naczyniu (kompartment centralny), z ktĂłrego powoli bÄ™dzie przenikaĹ‚ przez bĹ‚onÄ™ do zbiornika. OczywiĹ›cie w poszczegĂłlnych odcinkach czasu stężenia leku w naczyniu i zbiorniku bÄ™dÄ… różne. BÄ™dzie to model dwukompartmentowy – w tym przypadku model zamkniÄ™ty, tzn. bez usuwania (ewazji) leku.

Organizm jest na ogół bardziej zĹ‚oĹĽonym ukĹ‚adem niĹĽ proste naczynie wypeĹ‚nione jednorodnym pĹ‚ynem. Niemniej w niektĂłrych przypadkach moĹĽemy go rĂłwnieĹĽ rozpatrywać jako ukĹ‚ad jednokompartmentowy. JeĹ›li podamy doĹĽylnie lek nie przenikajÄ…cy’ poza ukĹ‚ad krwionoĹ›ny, np. dekstran lub bĹ‚Ä™kit Evansa, to organizm bÄ™dzie w stosunku do tych lekĂłw zachowywaĹ‚ siÄ™ jak ukĹ‚ad jednokompartmentowy, przy czym kom- partmentem bÄ™dzie krew odgraniczona od reszty organizmu Ĺ›cianÄ… naczyĹ„. RĂłwnieĹĽ jeĹ›li lek bĹ‚yskawicznie przenika z krwi do tkanek i pĹ‚ynĂłw tkankowych ,i rĂłwnomiernie siÄ™ w nich rozmieszcza, a takĹĽe rĂłw-nomiernie ulega eliminacji z nich – to moĹĽemy mĂłwić, ĹĽe organizm zachowuje siÄ™ jak ukĹ‚ad jednokompartmentowy.

Najczęściej jednak lek, jeśli nie jest podany donaczyniowo, ulega wpierw wchłonięciu z miejsca podania do krwi (kompartment centralny), tam ulega w ciągu jednej do maksymalnie kilku minut równomiernemu rozmieszczeniu, a następnie przenika do różnych płynów, tkanek i narządów (kompartment obwodowy). Lek ten stopniowo ulega eliminacji (metabolizmowi i wydaleniu), jego stężenie w kompartmencie centralnym (krwi) zmniejsza się, co powoduje powrót leku z kompartmentu obwodo-wego (tkanek) do krwi. Mamy wówczas do czynienia z najprostszym modelem dwukompartmentowym. Jeśli jednak lek w zależności od swoich właściwości fizykochemicznych gromadzi się w poszczególnych tkankach w różnych stężeniach, i^iożemy rozróżnić różne kompartmenty obwodowe.

Leave a Reply